کاربرد بتن در طراحی و معماری

دکوراسیون رامسین: بتن نسبت به مصالح ساختمانی نه تنها از نظر فنی مطلوب می باشد. بلکه از نظر زیبایی معماری نیز می تواند به ساختمان کیفیت طبیعی تری بدهد و به تنوع محیط بیفزاید.

پس از گذشت یک صد سال به نظر می رسد که چشمها از دید طرحهای مهندسی از زوایای ۹۰ درجه خسته شده و آمادگی بیشتری برای طرحهای متنوع تری دارد . در این مطلب سعی بر این است که پیشینه و سیر تحول کاربرد بتن در معماری مورد بررسی قرار گرفته و در این رابطه نمونه های موردی از نخستین ساختمانهای بتن طراحی شده توسط معماران برجسته دنیا معرفی خواهد شد .


بتن ماده ای شبیه به سنگ است که از گرفتن مخلوط متناسبی از سیمان ، شن ، ماسه و آب در درون قالب با شکل و ابعاد مورد نظر بدست می آید . پیشینه کاربرد بتن در معماری به سدهه ای ۷ و ۸ پیش از میلاد و در طی مهاجرت و اقامت یونانیان در ایتالیای جنوبی و پیدایش معماری « اتروسکها » باز می گردد . آنها از خاکستر سخت فشرده آتشفشانی ، بنام « توفا » در ساخت مقبره های خود استفاده می کردند .

این ماده به سادگی تکه تکه شده و پس از تماس با هم مانند بتن سخت می شود . توفا را می توان به صورت قالب سنگهای با دوام ساختمانی که نیازی به پختن ندارند نیز برید و در ساختمان به کار گرفت .

اتروسکها و رومیها به صورت گسترده ای از توفا استفاده می‌کردند. امروزه نیز در ایتالیا، صنعت آجر سازی توفای نسبتا کوچک و پر رونقی وجود دارد .
از سده پنجم پیش از میلاد و در نخستین دوره جمهوری روم ، هویت رومی ، بخصوص در عرصه معماری و شهرسازی به نمایش گذاشته شد .

در این دوران ، رومیها در ساخت ستونهای معابد خود همانند یونانیان ، از سنگ یکپارچه و غالبا عظیم استفاده می کردند و برای دیوار مقصوره ، بر خلاف روش یونانیان که از سنگ تراشیده استفاده می کردند ، از بتن بهره می گرفتند .
این تفاوتهای بنیادی با الگوی یونانی ، در پرستشگاه « فورتونا » در « پزائنسته » واضح تر دیده میشود . این پرستشگاه در حدود سال ۸۰ پیش از میلاد در نقطه ای ساخته شده بود که از مدتها پیش ، غیبگویان در آن به پیشگویی سرنوشت مردم مشغول بودند . هفت ردیف مهتابی که بر کمرکش کوه ظاهر شده ، از تقارن محوری دقیقی برخوردارند.

مهتابی بالایی ، یک ستون بندی نیم دایره دوتایی داشت که کل پرستشگاه را احتمالا به شکل یک منبع مدور کوچک در بر میگرفت . زیر ساختمانهای این مهتابیها از بتن ساخته شده بود و در همین جاست که میتوانیم استفاده از این مصالح ساختمانی مورد علاقه‌رومیان را در مقیاس بزرگتر ببینیم .
بتن رومی به صورت مخلوطی از ملات آهک ، آب و خاک آتشفشانی ، روی لاشه سنگهایی که بین تخته های قالب بندی بصورت رج به رج چیده میشدند ، ریخته می شد .

این بتن به محض سفت شدن ، چسبیده و پر قدرت شده و ظاهر زمخت و ناصافی داشت ولی در همه جا رسم بود که سطح ناهموار مزبور را با سنگ مرمر ، گچ ، آجر تزئینی و بیا نمای سنگی ، تزئین می کردند. روشهای ساختمان سازی با بتن ، وحدت شکل خاصی به مهمانی رومی داد ، به نحوی که امروزه ویرانه بناهای رومی در هر جا که یافت شود ، مانند فرانسه ، اسپانیا ، ایتالیا ، افریقای شمالی و یا خاور نزدیک ، بلافاصله رومی بودن‌شان روشن می گردد

مطالب مرتبط